Στις 20 Νοεμβρίου 2003 ο Γιουτζίν Κλάινερ έφυγε από τη ζωή στο σπίτι του στο Los Altos Hills της Καλιφόρνιας. Ήταν 80 ετών. Οι Los Angeles Times τον μνημονεύουν ως έναν από τους ανθρώπους που έβαλαν τις βάσεις της Silicon Valley: πρώτα ως μηχανικός και επιχειρηματίας στους ημιαγωγούς και έπειτα ως επενδυτής που βοήθησε νεοφυείς εταιρείες να γίνουν τεχνολογικοί κολοσσοί. Η διαδρομή του αποτυπώνει το πέρασμα από την εποχή των πρώτων μικροτσίπ στην οικονομία της πληροφορίας και του Διαδικτύου.
Γεννήθηκε στη Βιέννη στις 12 Μαΐου 1923, σε εβραϊκή οικογένεια. Το 1938, ύστερα από την προσάρτηση της Αυστρίας στη ναζιστική Γερμανία, οι δικοί του εγκατέλειψαν τη χώρα. Η φυγή πέρασε από τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Πορτογαλία, ώσπου η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με τη σελίδα εμβληματικών αποφοίτων του New York University, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό. Με το πρόγραμμα GI Bill, που έδινε εκπαιδευτικές δυνατότητες στους βετεράνους, σπούδασε μηχανολογία στο Brooklyn Polytechnic. Απέκτησε επίσης μεταπτυχιακό τίτλο στη βιομηχανική μηχανική από το New York University.
Η αποχώρηση από τον Σόκλεϊ και η ίδρυση της Fairchild
Το 1956 άφησε τη θέση του στη Western Electric και μετακόμισε στην Καλιφόρνια, για να εργαστεί στο εργαστήριο ημιαγωγών του Ουίλιαμ Σόκλεϊ, ενός από τους εφευρέτες του τρανζίστορ και αργότερα νομπελίστα Φυσικής. Εκεί συνεργάστηκε με άλλους επτά μηχανικούς και επιστήμονες, ανάμεσά τους οι Ρόμπερτ Νόις και Γκόρντον Μουρ, που στη συνέχεια θα ίδρυαν την Intel, όπως αναφέρει ο Guardian.
Η συνεργασία με τον Σόκλεϊ δεν κράτησε πολύ. Το 1957 οι οκτώ μηχανικοί αποφάσισαν να αποχωρήσουν και να στήσουν δική τους επιχείρηση. Ο Σόκλεϊ αντιμετώπισε την αποχώρηση ως προδοσία και τους αποκάλεσε «Traitorous Eight», δηλαδή τους «Οκτώ Προδότες». Το προσωνύμιο δεν τους στιγμάτισε. Έμεινε στην ιστορία ως το όνομα μιας ομάδας που συνέβαλε στη δημιουργία της σύγχρονης Silicon Valley.
Οι οκτώ διέθεταν μόλις 3.500 δολάρια από δικά τους κεφάλαια και αναζητούσαν χρηματοδότηση για να αναπτύξουν μέθοδο κατασκευής πολλαπλών τρανζίστορ πάνω σε μία πλάκα πυριτίου. Ο Κλάινερ έγραψε στον χρηματιστή του πατέρα του στη Νέα Υόρκη. Η επιστολή έφτασε στον νεαρό επενδυτικό τραπεζίτη Άρθουρ Ροκ, ο οποίος ανέλαβε να βρει χρηματοδότη. Αφού δεν κατάφερε να πείσει 35 μεγάλες εταιρείες, στράφηκε στον βιομήχανο Σέρμαν Φεαρτσάιλντ. Εκείνος συμφώνησε να χρηματοδοτήσει τη δημιουργία της Fairchild Semiconductor με 1,5 εκατ. δολάρια. Η εταιρεία ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 1957 και μέσα σε έξι μήνες ήταν ήδη κερδοφόρα.
Η Fairchild εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα φυτώρια της αμερικανικής τεχνολογικής βιομηχανίας. Πολλοί από τους εργαζομένους και τους ιδρυτές της αποχώρησαν αργότερα για να δημιουργήσουν νέες επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων η Intel, η National Semiconductor και η Advanced Micro Devices. Ο Κλάινερ δεν ήταν απλώς ένας από τους ιδρυτές. Σύμφωνα με το New York University, είχε ουσιαστική συμβολή στην κατασκευή των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή των τρανζίστορ. Έμεινε μηχανικός στην αντίληψη και στην επαγγελματική του ταυτότητα, ακόμη και όταν στράφηκε στις επενδύσεις.
Τζέι Λαστ, Σέλντον Ρόμπερτς, Τζούλιους Μπλανκ και Γιουτζίν Κλάινερ, από τα αριστερά, τέσσερις από τους αρχικούς οκτώ που ίδρυσαν τη Fairchild Semiconductor.
Η Kleiner Perkins και η χρηματοδότηση της καινοτομίας
Το 1972 ο Κλάινερ πέρασε από την τεχνολογική παραγωγή στη χρηματοδότηση νέων επιχειρήσεων. Μέσω του επενδυτικού τραπεζίτη Σάντι Ρόμπερτσον γνώρισε τον Τόμας Πέρκινς, πρώην στέλεχος της Hewlett-Packard. Μοιράζονταν την ιδέα ότι οι νέες τεχνολογικές εταιρείες χρειάζονταν όχι μόνο κεφάλαια αλλά και ενεργή καθοδήγηση. Οι δύο ίδρυσαν την Kleiner Perkins, με αρχικό κεφάλαιο 8 εκατ. δολαρίων, ποσό ρεκόρ για την εποχή. Αργότερα στην εταιρική επωνυμία εντάχθηκαν οι Φρανκ Κόλφιλντ και Μπρουκ Μπάιερς.
Η φιλοσοφία της εταιρείας διαφοροποιήθηκε από την παραδοσιακή χρηματοδότηση. Οι επενδυτές δεν περιορίζονταν στην παροχή χρημάτων. Συμμετείχαν στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, συμβούλευαν τους ιδρυτές και βοηθούσαν στη διαμόρφωση της στρατηγικής τους. Όπως είχε εξηγήσει ο γιος του Κλάινερ, Ρόμπερτ, η ουσιαστική διαφορά ήταν ότι δεν έδιναν απλώς χρήματα στους επιχειρηματίες, αλλά τους καθοδηγούσαν.
Ο Κλάινερ είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στις επενδύσεις της εταιρείας στην Genentech, μία από τις πρώτες μεγάλες επιχειρήσεις βιοτεχνολογίας, και στην Tandem Computers. Παράλληλα, είχε επενδύσει προσωπικά στην Intel, που είχαν ιδρύσει οι πρώην συνάδελφοί του από τη Fairchild, Ρόμπερτ Νόις και Γκόρντον Μουρ. Με τα χρόνια το χαρτοφυλάκιο της Kleiner Perkins διευρύνθηκε και περιέλαβε εταιρείες όπως η Sun Microsystems, η Compaq, η America Online και αργότερα η Amazon. Ως το 1997 η συνολική χρηματιστηριακή αξία των επιχειρήσεων στις οποίες είχε επενδύσει η εταιρεία ξεπερνούσε τα 100 δισ. δολάρια.
Από την καθημερινή διαχείριση της εταιρείας αποσύρθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Συνέχισε όμως να προσφέρει συμβουλές και να συμμετέχει σε διοικητικά συμβούλια. Ήταν γνωστός για τη συγκρατημένη προσωπικότητά του και για την προτίμησή του στην ουσία έναντι της προβολής. Πίστευε επίσης στη σημασία της τύχης: θεωρούσε ότι η επιτυχία απαιτεί όχι μόνο ικανότητα, αλλά και να βρίσκεται κανείς στο κατάλληλο μέρος την κατάλληλη στιγμή.
Η κληρονομιά του δεν περιορίζεται στις εταιρείες που χρηματοδότησε. Συνδέεται με ένα μοντέλο επενδύσεων που έφερε σε στενή επαφή μηχανικούς, επιχειρηματίες και κεφάλαια, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός από τα ισχυρότερα τεχνολογικά οικοσυστήματα στον κόσμο. Ο άνθρωπος που έφτασε στις ΗΠΑ ως πρόσφυγας από την Ευρώπη και επέμενε να δηλώνει «μηχανικός» ως επάγγελμά του, ακόμη και όταν είχε γίνει ένας από τους πιο επιδραστικούς επενδυτές της Silicon Valley, πέθανε στις 20 Νοεμβρίου 2003. Η εταιρεία που έφερε το όνομά του εξακολούθησε να τοποθετεί κεφάλαια σε επόμενες γενιές τεχνολογικών επιχειρήσεων.

































